
પુનર્ગઠન નીતિ 2.0
હોમ > પુનર્ગઠન નીતિ 2.0
પુનર્ગઠન નીતિ 2.0
COVID-19 સંબંધિત નાણાકીય તણાવ માટેનું રિઝોલ્યુશન ફ્રેમવર્ક 2.0
1. પરિચય
છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાઓમાં ભારતમાં COVID-19 મહામારીના ફરીથી વધેલા પ્રકોપ અને તેના ફેલાવાને રોકવા માટે લેવામાં આવેલા નિયંત્રણાત્મક પગલાં (Containment Measures) પુનઃપ્રાપ્તિ (Recovery) પ્રક્રિયાને અસર કરી શકે છે અને નવી અનિશ્ચિતતાઓ ઊભી કરી શકે છે. વ્યક્તિગત ઋણધારકો (Borrowers) અને નાના વ્યવસાયોને સંભવિત નાણાકીય તણાવમાંથી રાહત આપવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ 5 માર્ચ, 2021 ના રોજ "Resolution Framework – 2.0: Resolution of COVID-19 Related Stress of Individuals, Small Businesses and MSMEs" શીર્ષકવાળી સૂચના જારી કરી હતી, જે હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (HFCs) માટે લાગુ પડે છે. આ સૂચના મુજબ, અન્ય બાબતો ઉપરાંત, HFCs ને COVID-19 ની બીજી લહેરની આર્થિક અસરનો સામનો કરવા, વ્યવસાયના પુનરુત્થાન (Revival) ને પ્રોત્સાહન આપવા અને વ્યવહારુ (Viable) વ્યવસાયની સતત કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે રિઝોલ્યુશન ફ્રેમવર્ક અમલમાં મૂકવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
શુભમ હાઉસિંગ ડેવલપમેન્ટ ફાઇનાન્સ કંપની લિમિટેડ (SHDFCL) એ RBI દ્વારા જારી કરાયેલા માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો (Guidelines) ના આધારે COVID-19 સંબંધિત નાણાકીય તણાવના નિરાકરણ માટેનું Resolution Framework – 2.0 ("નીતિ") તૈયાર કર્યું છે. આ નીતિ એવા ખાતાઓ પર લાગુ પડે છે, જેમાં COVID-19 સંબંધિત નાણાકીય તણાવને કારણે લોનની ચુકવણી કરવાની ક્ષમતા અસ્થાયી રીતે પ્રભાવિત થઈ હોય.
2. માલિકીહક્ક સંબંધિત માહિતી
આ દસ્તાવેજમાં સમાવિષ્ટ સામગ્રી SHDFCL ની માલિકીની (Proprietary) છે. SHDFCL ની સ્પષ્ટ લેખિત મંજૂરી વિના, આ સામગ્રીનો કોઈપણ ભાગ કોઈપણ સ્વરૂપમાં અથવા કોઈપણ માધ્યમ દ્વારા, ઇલેક્ટ્રોનિક અથવા યાંત્રિક રીતે, જેમાં ફોટોકોપી અથવા કોઈપણ માહિતી સંગ્રહ (Storage) અથવા પુનઃપ્રાપ્તિ (Retrieval) પ્રણાલીનો સમાવેશ થાય છે, તેનું પુનઃઉત્પાદન (Reproduction) અથવા પ્રકાશન (Publication) કરવું નહીં.
I. હાઉસિંગ લોન અને LAP (Loan Against Property) માટેનું રિઝોલ્યુશન ફ્રેમવર્ક
| પરિમાણ | માપદંડ |
| પાત્ર લોન |
લાગુ પડતાપણું
અપાત્ર લોન - SHDFCL ના કર્મચારીઓને આપવામાં આવેલી લોન. - નાણાકીય સેવા પ્રદાતાઓ (Financial Service Providers) ને આપવામાં આવેલી લોન. - આ હેતુ માટે સમાધાન આધારિત સેટલમેન્ટ (Compromise Settlement) ને રિઝોલ્યુશન પ્લાન તરીકે મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. નોંધનીય છે કે આપવામાં આવતી રાહતોનો લાભ માત્ર એવા ઋણધારકોને મળવો જોઈએ, જેમનો વ્યવસાય મજબૂત છે અને જેમની ચુકવણી કરવાની ક્ષમતા છે, પરંતુ મહામારીને કારણે સર્જાયેલા વ્યાપક વિક્ષેપોને કારણે તેઓ પોતાની નાણાકીય જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરવામાં અસમર્થ છે. |
| પાત્ર ઉત્પાદનો | હોમ લોન મિલકત સામેની લોન (Loan Against Property - LAP) |
| રિઝોલ્યુશન યોજનાઓ | i. રિઝોલ્યુશન યોજનાઓમાં અન્ય બાબતો ઉપરાંત નીચેના વિકલ્પોનો સમાવેશ થઈ શકે છે: - ચુકવણીનું પુનઃસમયનિર્ધારણ (Rescheduling of Payment). - સંચિત થયેલ અથવા ભવિષ્યમાં સંચિત થનાર વ્યાજને અન્ય ક્રેડિટ સુવિધામાં રૂપાંતરિત કરવું. - મોરેટોરિયમ (Moratorium) આપવું. ઉપરોક્ત પગલાં ઋણધારકની આવકના સ્ત્રોતો (Income Streams) ના મૂલ્યાંકનના આધારે લેવામાં આવશે. ii. જો મોરેટોરિયમ આપવામાં આવે, તો તેનો સમયગાળો વધુમાં વધુ બે વર્ષ સુધીનો હોઈ શકે છે અને રિઝોલ્યુશન યોજના અમલમાં આવતા જ તે અમલમાં આવશે. ચુકવણી મોરેટોરિયમ સાથે અથવા તેના વગર, ઋણધારકોને લોનના બાકી સમયગાળા (Residual Tenor) માં વધારો કરવાની મંજૂરી પણ આપી શકાય છે. મોરેટોરિયમ સમયગાળાનો સમાવેશ કરીને લોનના બાકી સમયગાળામાં કરવામાં આવતો કુલ વધારો બે વર્ષથી વધુ નહીં હોય. iii. જે ઋણધારકો માટે રિઝોલ્યુશન પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે, તેમના માટે SHDFCL ને યોજના અમલમાં આવે તે પહેલાં પણ ઋણધારકની વચગાળાની પ્રવાહિતા (Interim Liquidity) ની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે વધારાનું ધિરાણ (Additional Finance) મંજૂર કરવાની પરવાનગી છે. iv. યોજનાના અમલ સુધી આ વધારાની નાણાકીય સુવિધાને 'સ્ટાન્ડર્ડ (Standard)' તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે. પરંતુ જો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં રિઝોલ્યુશન યોજના અમલમાં ન આવે, તો મંજૂર કરાયેલ વધારાના ધિરાણનું એસેટ વર્ગીકરણ (Asset Classification) ઋણધારક દ્વારા તે વધારાના ધિરાણની ચુકવણીના વાસ્તવિક પ્રદર્શન અથવા તેની અન્ય તમામ ક્રેડિટ સુવિધાઓના પ્રદર્શન પૈકી જે વધુ નબળું હોય તેના આધારે કરવામાં આવશે. |
| રિઝોલ્યુશન ફ્રેમવર્કનો અમલ – પાત્ર ખાતાઓ માટે લાગુ પડતી જોગવાઈઓ | રિઝોલ્યુશન ફ્રેમવર્ક માટે નીચેની જોગવાઈઓ લાગુ પડશે. 1. રિઝોલ્યુશન પ્રક્રિયા 30 સપ્ટેમ્બર, 2021 સુધીમાં શરૂ (Invoke) કરવી આવશ્યક છે અને તે શરૂ થયાની તારીખથી 90 દિવસની અંદર તેનો અમલ કરવો ફરજિયાત રહેશે. 2. રિઝોલ્યુશન શરૂ કરવાની તારીખ તે તારીખ ગણાશે, જેના દિવસે SHDFCL અને ઋણધારકે રિઝોલ્યુશન યોજના આગળ વધારવા માટે પરસ્પર સંમતિ આપી હોય. a) પરસ્પર સંમત થયેલી રિઝોલ્યુશન યોજના માટે ઋણધારક પાસેથી લેખિત સંમતિ (Written Consent) મેળવવી ફરજિયાત રહેશે. b) રિઝોલ્યુશન યોજના ત્યારે જ અમલમાં આવી હોવાનું માનવામાં આવશે, જ્યારે Resolution Framework – 1.0 ના પરિશિષ્ટ (Annex) ના પેરાગ્રાફ 10 માં દર્શાવેલી તમામ શરતો પૂર્ણ કરવામાં આવી હોય. |
| એકત્રિત કરવાના દસ્તાવેજો | - ગ્રાહકની સ્વીકૃતિ સાથેનું સુધારેલું મંજૂરી પત્ર (Revised Sanction Letter) અથવા કરાર (Agreement). - અપડેટ કરેલ KYC દસ્તાવેજો. - ક્રેડિટ PD. - ઋણધારકનું અરજી ફોર્મ અને ઘોષણાપત્ર, જેમાં જણાવેલ હોય કે COVID-19 મહામારીને કારણે તેની આવક અથવા રોકડ પ્રવાહ (Cash Flow) માં ઘટાડો અથવા નુકસાન થયું છે. પગારદાર (શક્ય તેટલા શ્રેષ્ઠ પ્રયાસના આધારે)
સ્વ-રોજગાર ધરાવતા (શક્ય તેટલા શ્રેષ્ઠ પ્રયાસના આધારે)
|
| સંપત્તિ વર્ગીકરણ (Asset Classification) | 1. સંમત થયેલી યોજના અમલમાં આવ્યા બાદ આવા ખાતાઓનું એસેટ વર્ગીકરણ 'સ્ટાન્ડર્ડ (Standard)' તરીકે જ રહેશે. 2. રિઝોલ્યુશન શરૂ (Invocation) અને તેના અમલ (Implementation) વચ્ચે NPA બનેલા ખાતાઓને પણ યોજના અમલમાં આવ્યાની તારીખે સ્ટાન્ડર્ડ તરીકે અપગ્રેડ કરવામાં આવશે. 3. જે ઋણધારકો માટે રિઝોલ્યુશન યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે, તેમને વચગાળાની પ્રવાહિતા (Interim Liquidity) ની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે યોજના અમલમાં આવે તે પહેલાં મંજૂર કરવામાં આવેલ વધારાનું ધિરાણ (Additional Finance) યોજનાના અમલ સુધી 'સ્ટાન્ડર્ડ એસેટ (Standard Asset)' તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે, ભલે તે સમયગાળા દરમિયાન ઋણધારકનું વાસ્તવિક પ્રદર્શન કેવું પણ હોય. 4. યોજના અમલમાં આવ્યા પછીનું એસેટ વર્ગીકરણ RBI ના તે સમયે અમલમાં રહેલા એસેટ વર્ગીકરણ સંબંધિત નિયમો અનુસાર કરવામાં આવશે. |
| અગાઉ પુનર્ગઠિત કરાયેલ લોન માટેના નિયમોનું સમન્વયન | જે ઋણધારકો માટે Resolution Framework – 1.0 હેઠળ રિઝોલ્યુશન યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી હતી અને જેમાં મોરેટોરિયમ આપવામાં આવ્યું ન હોય અથવા બે વર્ષથી ઓછા સમયનું મોરેટોરિયમ આપવામાં આવ્યું હોય અને/અથવા લોનના બાકી સમયગાળામાં (Residual Tenor) બે વર્ષથી ઓછો વધારો કરવામાં આવ્યો હોય, તેવા કિસ્સાઓમાં SHDFCL ને આ સુવિધા હેઠળ માત્ર મોરેટોરિયમ અથવા બાકી સમયગાળામાં વધારો કરવા માટે યોજના સુધારવાની મંજૂરી છે, જે Resolution Plan (ii) હેઠળ નિર્ધારિત મહત્તમ મર્યાદાને આધીન રહેશે. તે મુજબ લોનની શરતોમાં જરૂરી ફેરફારો પણ કરી શકાશે. Resolution Framework – 1.0 અને આ ફ્રેમવર્ક હેઠળ મળીને આપવામાં આવેલ મોરેટોરિયમ અને/અથવા બાકી સમયગાળામાં વધારાની કુલ મર્યાદા બે વર્ષ રહેશે. |
| રિઝોલ્યુશન સમિતિ | તમામ પુનર્ગઠન (Restructuring) ખાતાઓને મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી (Chief Operating Officer), મુખ્ય વ્યવસાય અધિકારી (Chief Business Officer), ક્રેડિટ અને સર્વિસ વિભાગના વડા (Head – Credit and Service) અને ક્રેડિટ પોલિસી અને જોખમ નિયંત્રણ વિભાગના વડા (Head – Credit Policy and Risk Control) થી બનેલી રિઝોલ્યુશન સમિતિ દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવશે. |
| ક્રેડિટ બ્યુરોને અહેવાલ | આ સુવિધાના ભાગ A હેઠળ જેમના માટે રિઝોલ્યુશન યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે, તેવા ઋણધારકોના ખાતાઓ માટે SHDFCL દ્વારા ક્રેડિટ બ્યુરોને આપવામાં આવતી માહિતીમાં ખાતાની સ્થિતિ "COVID-19 ને કારણે પુનર્ગઠિત (Restructured due to COVID-19)" તરીકે દર્શાવવામાં આવશે. ત્યારબાદ ઋણધારકોનો ક્રેડિટ ઇતિહાસ (Credit History) પુનર્ગઠિત ખાતાઓ માટે લાગુ પડતી સંબંધિત ક્રેડિટ માહિતી કંપનીઓની નીતિઓ અનુસાર સંચાલિત થશે. |
| જોગવાઈઓ (Provisioning) | યોજના અમલમાં મૂક્યાની તારીખથી SHDFCL એવી જોગવાઈઓ જાળવશે, જે અમલ પહેલાં અમલમાં રહેલા IRAC નિયમો મુજબની જોગવાઈઓ અથવા અમલ પછીની પુનઃનિર્ધારિત બાકી લોન (Residual Debt) ના 10%, તે બંનેમાંથી જે વધુ હોય તે મુજબ રહેશે. યોજના અમલમાં આવ્યા પછી ઋણધારક NPA બન્યા વગર બાકી લોનના ઓછામાં ઓછા 20% ની ચુકવણી કરે ત્યારે ઉપરોક્ત જોગવાઈઓમાંથી અડધી રકમ પાછી લખી (Write Back) શકાશે અને ત્યારબાદ વધુ 10% બાકી લોનની ચુકવણી NPA બન્યા વગર કરવામાં આવે ત્યારે બાકીની અડધી જોગવાઈ પણ પાછી લખી શકાશે. આ સુવિધા હેઠળ જાળવવાની જોગવાઈઓ, જે અગાઉથી પાછી લખવામાં આવી ન હોય, તેવા કિસ્સામાં જ્યાં રિઝોલ્યુશન યોજના અમલમાં મૂકાયેલ ખાતું પછીથી NPA તરીકે વર્ગીકૃત થાય, ત્યાં જરૂરી જોગવાઈ તરીકે ઉપલબ્ધ રહેશે. આ સુવિધા હેઠળ રિઝોલ્યુશન યોજના અમલમાં મૂક્યા પછી, એસેટ વર્ગીકરણ 1 જુલાઈ, 2015 ના Master Circular – Prudential Norms અથવા SHDFCL ને લાગુ પડતા અન્ય સંબંધિત સૂચનો અનુસાર કરવામાં આવશે. તમામ કિસ્સાઓમાં, આગળનું અપગ્રેડેશન Prudential Framework હેઠળ નવા પુનર્ગઠન અથવા લાગુ પડતા અન્ય સૂચનોના અમલને આધીન રહેશે. જો મોનિટરિંગ સમયગાળા દરમિયાન ખાતું NPA તરીકે વર્ગીકૃત ન થાય, તો ત્યારબાદ એસેટ વર્ગીકરણ માટે Master Circular – Prudential Norms અથવા અન્ય લાગુ પડતા નિયમો અમલમાં આવશે. આ સુવિધા હેઠળ જાળવવાની જોગવાઈઓ, જે અગાઉથી પાછી લખવામાં આવી ન હોય, તે (i) રિઝોલ્યુશન યોજના અમલમાં મૂકાયેલા ખાતાઓ પછીથી NPA બને ત્યારે જરૂરી જોગવાઈઓ માટે તેમજ (ii) Prudential Framework માં દર્શાવેલી વધારાની જોગવાઈઓ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે. |
| અન્ય નિયમો | અન્ય તમામ નીતિ સંબંધિત પરિમાણો માટે 5 મે, 2021 ની RBI ની સૂચના "Resolution Framework – 2.0: Resolution of COVID-19 Related Stress of Individuals and Small Businesses" તથા સંબંધિત FAQs નો સંદર્ભ લેવો. |
II. MSME ખાતાઓ માટેનું રિઝોલ્યુશન ફ્રેમવર્ક (વ્યવસાય હેતુ માટે LAP)
| પરિમાણ | માપદંડ (MSME લોન માટે) |
| પાત્ર લોન અને લાગુ પડતી માર્ગદર્શિકાઓ |
|
છેલ્લો સુધારો: 18.05.2021